Francesca Woodman

H Francesca Woodman, φωτογράφος απ' την Αμερική ήτανε κάτι σαν πεφταστέρι στην ιστορία της φωτογραφίας. Κυρίως τράβαγε αυτοπροσωπογραφίες με εξαιρετική δύναμη προσπαθώντας να αποτυπώσει συναισθήματα , ίσως και να απαντήσει σε κάποια αινίγματα. 

Ξεκίνησε να φωτογραφίζει στα 13 και ως τα 22 της τράβηξε γύρω στις 800 φωτογραφίες. 

Μετά, αυτοκτόνησε. 

Ο έρωτας είναι ένα τσιγάρο

Ο έρωτας είναι ένα τσιγάρο

Που ανάβει, σιγοκαίγεται και σβήνει

Που μένει στο αίμα η νικοτίνη -προσωρινά

Που μένει στους πνεύμονες η πίσσα - μόνιμα.

Ο έρωτας είναι ένα τσιγάρο

Που πάλι ακριβαίνει,

Που προκαλεί καρκίνο, ουλίτιδα, 

ρυτίδες, προβλήματα στη στύση.

Ο έρωτας είναι ένα τσιγάρο

Που απαγορεύεται σε δημόσιους χώρους,

Που όμως παίζει στη ζούλα ανάμεσα στα βαγόνια,

Στις τουαλέτες, στα μπαλκόνια.

Ο έρωτας είναι ένα τσιγάρο
Που στο άδειο μου πακέτο απόψε μπήκε,

Που είμαι λαϊκό κι εσύ γουστάρεις άσσο,

Που δεν έκανες τίποτα να χάσω το τρένο.

Ο έρωτας είναι ένα τσιγάρο

Που όλο λέω να το κόψω

Κι όλο με πάθος 

Πιο πολύ ξανακαπνίζω

At ubi materia, ibi geometria

                                                                                                 Φωτογραφίες: René Groebli

Οι άνθρωποι των τρένων - René Groebli

Οι άνθρωποι των τρένων είναι διαλεγμένες φωτογραφίες από μια σειρά που τραβήχτηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1940 απ' τον Ελβετό René Groebli σε σταθμούς γύρω από το Παρίσι. 

Εδώ, σήμερα οι άνθρωποι των τρένων θα είναι αποκλειστικά οι εργαζόμενοι.

Σιδηροδρομικοί εργάτες λοιπόν, πριν από σχεδόν 70 χρόνια:

 

Τραίνο στη στέππα του Καζακστάν

Παράξενος κόσμος κατάλευκος, παγωμένος και σιωπηλός. 

Ζωή γαλήνια κι ασάλευτη. 

Ένας χειμώνας υπέρβαρος που επιβάλλει ακατάσχετη ακινησία.

Μια φλέβα που ξεχωρίζει κάτω απ' τον πάγο. 

Ξυράφι ο σιδηρόδρομος, σε λίγο θα την κόψει:

A train on the Kazakh steppe. View from plane window

 

[...] Άλλοι, όπως ο Ραμπέρ, που ο γιατρός τον είχε αποχαιρετίσει το πρωί λέγοντας του  " Κουράγιο, τώρα θα πρέπει να φανείτε δυνατός" είχαν ξαναβρεί χωρίς να διστάσουν το πρόσωπο που νόμιζαν πως είχαν χάσει. Για ένα διάστημα, τουλάχιστον, θα ήταν ευτυχισμένοι. 

Ήξεραν τώρα ότι, αν υπάρχει κάτι που μπορείς πάντα να το λαχταράς και καμιά φορά να το αποκτάς κιόλας , αυτό είναι η ανθρώπινη τρυφερότητα. [...] (Αλμπέρ Καμύ -  Η Πανούκλα)

Μεταμόρφωση

Η μεταμόρφωση , μια από τις πιο χαρακτηριστικές ιδιότητες του χρόνου (και του τόπου) σκάει σήμερα  δεκαεφτά νοέμβρη του σωτηρίου έτους 2015  με κάτι ελικόπτερα ν' ακούγονται στο βάθος. Και λιγάκι πιο κάτω απ' αυτό το βάθος κάτι ψίθυροι ανδρών και γυναικών μικρών παιδιών επίσης, φτιάχνουν τα υπόγεια ηχητικά εφέ της ιστορίας της Δύσης όπως αυτή κυλάει στις ράγες ετούτου του ντουνιά.

Γραμμές του τρένου σε έναν σταθμό στην ουγγρική πόλη Μπίτσκε

Η μεταμόρφωση λοιπόν  ήταν η αρχική ιδέα για τούτη την ανάρτηση αλλά πέρα απ' τα ειδυλλιακά τοπία με τρενάκια στην Ευρώπη που ακολουθούν, ήταν αδύνατο να επανέλθω (κάπως αλλιώτικη απ' ότι πριν τρία σχεδόν χρόνια) χωρίς να κάνω έστω κι αυτή τη μικρή νύξη γι' αυτό που συμβαίνει σε μια χώρα της Ανατολής. Με τα χεράκια των Δυτικών βουτηγμένα στο αίμα να "καλωσορίζουν" με δακρυγόνα και γκλόπ εκείνους που ξεσπίτωσαν. 

...
 

Από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο  στη Σκοτία στη Glenfinnan Viaduct οι αλλαγές, η μεταμόρφωση και το τρενάκι που συνεχίζει το ίδιο δρομολόγιο:

 

Από τις ράγες του Βελγίου...

Για τσιγάρο και κατούρημα εγώ κατέβηκα, και -μον ντιέ! - μέχρι να γυρίσω βρήκα τις ράγες αδειανές και το τρένο μου φευγάτο. 

Από το παράθυρο μου πέρασε το καλοκαίρι και το φθινόπωρο και ο μισός χειμώνας. Και λίγο πριν με πάρει ντιπ από κάτω να βλέπω τ' άλλα τρένα να περνούν, σκάει και τούτοδα από μια Κάτω Χώρα. 

Έκατσε ώρα στο σταθμό. Ή τόση, όση χρειαζόμουνα για να προλάβω να μαζέψω μπογαλάκια και διαλέξω το σωστό βαγόνι:

13/1/'13.
απ' τις ράγες του βελγίου, σύντροφοι writers στέλνουν τους αγωνιστικούς προλεταριακούς χαιρετισμούς τους
-μαζί με την υποσημείωση πως ΟΛΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ.

Όλα συνεχίζονται λοιπόν, κι η Μηχανή στα καλυτερότερα της:

υγ. Η φωτογραφία απ' τις ράγες του Βελγίου είναι απ' εδώ και η αφίσα απ' εκεί.

Τ' Απριλη τα τριαντάφυλλα

Το τραγούδι της παιδικής ηλικίας

 Όταν το παιδί ήταν παιδί
περπατούσε κουνώντας τα χέρια του,
ήθελε το ρυάκι να είναι ποτάμι,
το ποτάμι να είναι χείμαρρος,
και αυτή η λακκούβα με νερό να είναι η θάλασσα. 

 Όταν το παιδί ήταν παιδί,
δεν ήξερε ότι ήταν παιδί,  

όλα ήταν ένα μέρος της ψυχής,
και όλες οι ψυχές ήταν μία.

Όταν το παιδί ήταν παιδί,
δεν είχε άποψη για τίποτα,
δεν είχε συνήθειες,
καθόταν συχνά σταυροπόδι,
το έσκαγε τρέχοντας,
είχε ''κορυφή'' στα μαλλιά,
και δεν έκανε καμιά γκριμάτσα όταν φωτογραφιζόταν

Όταν το παιδί ήταν παιδί,
Ήταν η ώρα για αυτά τα ερωτήματα:
Γιατί είμαι εγώ, και γιατί δεν είμαι εσύ; 

 

Γιατί είμαι εδώ, και όχι εκεί; 
Πότε ξεκίνησε ο χρόνος και πού τελειώνει το διάστημα;
Δεν είναι η ζωή κάτω από τον ήλιο απλώς ένα όνειρο;
Είναι μήπως αυτό που βλέπω και ακούω και μυρίζω
μόνο μια παραίσθηση ενός κόσμου πριν τον κόσμο; 

Έχοντας υπόψη "τo κακο" και τους ανθρώπους
υπάρχει αυτό που λέμε "κακό " πραγματικά;
Πώς γίνεται να είμαι εγώ, έτσι όπως είμαι,
και να μην υπήρχα πριν γίνω αυτό που είμαι
και οτι κάποια μέρα, εγώ, όπως είμαι,
δεν θα είμαι πλέον αυτός που είμαι;

Όταν το παιδί ήταν παιδί,
δεν του άρεσε το σπανάκι, τα μπιζέλια, το ρυζόγαλο,
ούτε το κουνουπίδι στον ατμό,
αλλα τα τρώει όλα αυτά τώρα, και δεν είναι μόνο επειδή πρέπει.

Όταν το παιδί ήταν παιδί,
ξύπνησε μια φορά σε ένα ξένο κρεβάτι,
και τώρα κάνει το ίδιο ξανά και ξανά.
Πολλοί άνθρωποι, τότε, φαινόντουσαν όμορφοι,
τώρα όμως πολύ λίγοι, από καθαρή τύχη.

Είχε πλάσει στο μυαλό του μια σαφή εικόνα του παραδείσου,
ενώ τώρα το πολύ μπορεί να μαντέψει,
δεν μπορούσε τότε ούτε να διανοηθεί τη μηδαμινότητα
ανατριχιάζει, όμως, σήμερα στη σκέψη αυτη.

Όταν το παιδί ήταν παιδί, έπαιζε με ενθουσιασμό,
και, τώρα, έχει τον ίδιο ενθουσιασμό όπως και τότε,
μόνο όταν πρόκειται για τη δουλειά του 

 Όταν το παιδί ήταν παιδί,
Ήταν αρκετό να φάει ένα μήλο,...ψωμί,
Και έτσι είναι ακόμα και τώρα.

Όταν το παιδί ήταν παιδί,
τα χέρια του ήταν γεματα μούρα, όπως μόνο τα μούρα τα γέμιζαν
και ακόμη και τώρα έτσι κάνουν
φρέσκα καρύδια του έγδερναν τη γλώσσα
και ακόμη έτσι είναι,
για κάθε βουνοκορφή,
είχε λαχτάρα για ένα ακόμη ψηλότερο βουνό,
και για κάθε πόλη,
είχε λαχτάρα για μια ακόμα μεγαλύτερη πόλη,
και εξακολουθεί να είναι έτσι,

 

Έφτανε για τα κεράσια στα ψηλότερα κλαδιά των δέντρων
με ένα ενθουσιασμό που έχει ακόμη και σήμερα,
νοιώθει συνεσταλμένος σε αγνώστους,
και το νοιώθει ακόμη και τώρα.

Περίμενε το πρώτο χιόνι,
και το περιμένει έτσι ακόμη και τώρα.

Όταν το παιδί ήταν παιδί,
έριξε ένα ραβδί σαν βέλος πάνω σ' ένα δέντρο,
και πάλλεται εκεί ακόμη μέχρι σήμερα. 

Το  "Τραγούδι της παιδικής ηλικίας" γράφτηκε απ' τον Peter Handke για να παίξει στην ταινία του Wim Wenders "Τα Φτερά του Έρωτα", απ' όπου και το βιντεάκι παρακάτω: 

 

Στη λιακάδα, όταν ....

Επειδή πολύ μας έχει χαλάσει φέτος η χειμωνιά, μια λιακαδίτσα σήμερις εντός, εκτός κι επιταυτά των γραμμών επιβάλλεται θαρρώ. Και ο καιρός , ας κάνει ό,τι του καπνίσει...

Οι φωτογραφίες κλεμμένες απ' το φίλο μου το Καροφωτοντιάριο, που 'ναι κι αυτός του τρενοκολλήματος : Για τα ταξίδια μου, χρόνια τώρα, επιλέγω το τρένο. Αναπολώ την εποχή που το ταξίδι με το τρένο ήταν η αρχή μιας νέας περιπέτειας, ποτέ δεν ήσουν σίγουρος πότε θα φανεί στο σταθμό και μετά από πόσα ευτράπελα θα φτάσεις στον προορισμό σου! Των εξαθέσιων κουπέ που όλο και κάποια νέα γνωριμία θα έκανες, της πολυτέλειας να καπνίζεις στους διαδρόμους, της απόλαυσης να σε φυσάει το αεράκι απ' τα ανοιχτά παράθυρα, ακόμα και εκείνης της μυρωδιάς ντίζελ που κόλλαγε πάνω σου...Σιδηρόδρομος για πάντα!

«Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο,

ένα μεγάλο άλμα για την ανθρωπότητα»

"Οι εφιάλτες μου δεν είχαν όνομα"

Ο Ορέστης Παναγιώτου γεννήθηκε στη Μυτηλίνη τη δεκαετία του '60 και απ' το 90 περίπου φωτορεπορτάρει σε διάφορες εφημερίδες και πρακτορεία ειδήσεων. Τούτες τις μέρες λοιπόν, που ο άνεμος μας κυνηγάει ,  πήρε τους δρόμους της Αθήνας και φωτογράφιζε περαστικούς με φόντο τα γκράφιτι που φτιάχτηκαν την τελευταία διετία στους τοίχους. 

 Μασκοφόροι διαδηλωτές, μπάτσοι γουρούνια, μισογκρεμισμένες πόλεις, παιδιά με εφιάλτες, κι ένα τρένο που ' ρχεται κατά πάνω μας,  είναι λίγα απ' τα θέματα των γκραφιτάδων. Ο Ορέστης λοιπόν που λέγαμε, φωτογραφίζοντας ανθρώπους και γκράφιτι κατάφερε να εντάξει το ένα στ' άλλο και βουαλά τ' αποτελέσματα:

Για περισσότερες φωτογραφίες του, πατήστε εδώ 
κι εκεί.  

Μπαχρούλα,  φορ γιού η αναρτησούλα ;-)

Ο θείος Stanley στο Σικάγο (1949)

Αυτοφωτογραφία για το περιοδικό Look

Ο θείος Stanley Kubrick γεννήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του '20 και πολύ πριν αρχίσει να φαντάζεται διαστημικές Οδύσσειες και να κουρδίζει πορτοκάλια, πασπάτευε τη φωτογραφική του μηχανούλα. 

Δεκατριών χρονών πιτσιρίς απόχτησε την πρώτη του κάμερα, μια  Graflex,  και λίγο μετά τα είκοσι ήταν ήδη αστεράκι φωτορεπόρτερ. 

Το καλοκαιράκι λοιπόν του 1949 το περιοδικό Look τον έστειλε στο Σικάγο να τραβήξει φωτογραφίες για μια ιστορία με τίτλο " Σικάγο, η πόλη των αντιθέσεων" . 

Απ' αυτές,  διάλεξα όσες έχουν τρένα (φυσικά) και πράουντλι πρεζέντ δεμ:

Γύρω στην καρδιά μας το συρματόπλεγμα

"Τούτες τις μέρες" τραγουδά ο Νίκος Ξυλούρης. Οι στίχοι είναι του Γιάννη Ρίτσου και η μουσική του Χρήστου Λεοντή. "Καπνισμένο τσουκάλι" ο δίσκος, που κυκλοφόρησε το 1975. 

Οι φωτογραφίες είναι απ' εδώ.